Các cấp độ tái sử dụng nước thải: Khi nào cần MBR – UF – RO?
Các cấp độ tái sử dụng nước thải: Khi nào cần MBR – UF – RO?
Trong thực tế triển khai, tái sử dụng nước thải không phải lúc nào cũng cần đến RO. Việc lựa chọn MBR – UF – RO phụ thuộc trực tiếp vào mục đích tái sử dụng, yêu cầu chất lượng nước, chi phí đầu tư và chiến lược vận hành dài hạn của doanh nghiệp. Nếu chọn sai cấp độ xử lý, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng đầu tư dư thừa hoặc chất lượng nước không đạt yêu cầu sử dụng.

Bài viết dưới đây do Việt Water JSC tổng hợp từ kinh nghiệm thực tế, giúp doanh nghiệp hiểu rõ các cấp độ tái sử dụng nước thải và thời điểm cần áp dụng MBR – UF – RO.

1. Hiểu đúng về “cấp độ” tái sử dụng nước thải
Cấp độ tái sử dụng nước thải được phân loại theo:
-
Mức độ xử lý
-
Chất lượng nước đầu ra
-
Mục đích sử dụng nước tái sử dụng
Có thể hiểu đơn giản:
| Cấp độ | Công nghệ chính | Mục tiêu |
|---|---|---|
| Cấp thấp | XLNT sinh học | Đạt chuẩn xả thải |
| Cấp trung | MBR / UF | Tái sử dụng kỹ thuật |
| Cấp cao | UF + RO | Tái sử dụng nâng cao |
2. Cấp độ 1 – Khi nào chỉ cần MBR?
Đặc điểm công nghệ MBR
-
Kết hợp sinh học hiếu khí + màng lọc
-
Loại bỏ TSS, vi sinh rất tốt
-
Nước đầu ra trong, ổn định hơn sinh học truyền thống
Khi nào nên dùng MBR?
MBR phù hợp khi:
-
Mục tiêu chính vẫn là xả thải
-
Có nhu cầu tái sử dụng hạn chế
-
Nước dùng cho:
-
Tưới cây
-
Rửa đường nội bộ
-
Vệ sinh sàn nhà xưởng
-
-
Không yêu cầu giảm TDS hay độ dẫn điện
Lưu ý
-
MBR không loại bỏ muối hòa tan
-
Không phù hợp cho:
-
Làm mát tuần hoàn
-
Sản xuất
-
Doanh nghiệp FDI yêu cầu chuẩn nội bộ cao
-
3. Cấp độ 2 – Khi nào cần UF?
Đặc điểm công nghệ UF
-
Kích thước lỗ lọc ~0.01–0.1 µm
-
Loại bỏ:
-
Cặn mịn
-
Vi khuẩn
-
Một phần virus
-
-
Ổn định SDI cho các công đoạn phía sau
Khi nào cần UF?
UF phù hợp khi:
-
Doanh nghiệp muốn tái sử dụng 30–50% nước thải
-
Nước dùng cho:
-
Làm mát hở
-
Vệ sinh thiết bị
-
Rửa thùng, pallet
-
-
Không yêu cầu TDS thấp
-
Muốn bảo vệ RO (nếu có)
UF thường dùng trong các mô hình:
-
XLNT sinh học + UF
-
MBR + UF
-
UF là bước đệm bắt buộc trước RO
4. Cấp độ 3 – Khi nào bắt buộc phải dùng RO?
Đặc điểm công nghệ RO
-
Loại bỏ 95–99% muối hòa tan
-
Giảm mạnh:
-
TDS
-
Độ dẫn điện
-
Kim loại nặng
-
Hợp chất hòa tan
-
BẮT BUỘC dùng RO khi:
-
Nước tái sử dụng cho:
-
Sản xuất công nghiệp
-
Nồi hơi
-
Tháp giải nhiệt kín
-
Doanh nghiệp FDI
-
-
Phải đạt:
-
QCVN 01-1:2018/BYT
-
QCVN 02:2009/BYT
-
Tiêu chuẩn nội bộ tập đoàn
-
Lưu ý quan trọng
-
RO luôn cần UF hoặc MBR + UF phía trước
-
Chi phí đầu tư cao hơn nhưng:
-
ROI nhanh (3–5 năm)
-
Dòng tiền dương dài hạn
-
5. Sơ đồ lựa chọn MBR – UF – RO (dễ hiểu)
| Mục đích sử dụng | Công nghệ khuyến nghị |
|---|---|
| Chỉ xả thải | Sinh học / MBR |
| Tưới cây, rửa sàn | MBR |
| Vệ sinh, làm mát hở | MBR + UF |
| Tái sử dụng 40–60% | UF / UF + RO |
| Sản xuất, FDI | MBR + UF + RO |
6. Sai lầm phổ biến khi chọn cấp độ tái sử dụng
Từ thực tế triển khai, Việt Water JSC thường gặp:
-
Đầu tư RO khi không cần thiết
-
Chỉ dùng MBR nhưng lại đòi nước dùng cho sản xuất
-
Bỏ qua UF khiến RO nhanh fouling
-
Không tính toán ROI ngay từ giai đoạn thiết kế
👉 Chọn sai cấp độ = lãng phí hàng tỷ đồng.
7. Giải pháp đúng: Thiết kế theo mục đích – không theo “công nghệ”
Nguyên tắc của Việt Water JSC khi tư vấn:
-
Xác định mục đích tái sử dụng
-
Xác định chuẩn nước cần đạt
-
Chọn cấp độ công nghệ thấp nhất nhưng đủ dùng
-
Tối ưu:
-
CAPEX
-
OPEX
-
Pháp lý môi trường
-
Tham khảo giải pháp chi tiết:
👉 HỆ THỐNG TÁI SỬ DỤNG NƯỚC THẢI
Kết luận
MBR – UF – RO không phải là ba công nghệ cạnh tranh, mà là ba cấp độ xử lý bổ sung cho nhau.
Chìa khóa thành công của một hệ thống tái sử dụng nước thải nằm ở việc chọn đúng cấp độ – đúng mục đích – đúng thời điểm.