Xử lý nước thải sản xuất đồ hộp

Xử lý nước thải sản xuất đồ hộp cần tính theo nhóm sản phẩm và lịch chạy mẻ. Nước thải từ dây chuyền đậu, bắp hoặc rau củ đóng hộp thường mang cặn nguyên liệu và chất hữu cơ hòa tan. Dây chuyền thịt, cá hoặc sản phẩm phối dầu có thể phát sinh thêm protein, dầu mỡ và dịch sốt đậm đặc. Các dòng xả từ thiết bị chần, rửa hộp, thanh trùng và vệ sinh cuối ca có thể đến trạm trong cùng một khoảng ngắn. Để tránh quá tải, doanh nghiệp cần biết dòng nào tạo ra nhiều nước, dòng nào mang tải ô nhiễm cao và dòng nào nên được quản lý riêng.

Phân nhóm nước thải theo công đoạn đóng hộp

Khu tiếp nhận và sơ chế tạo ra nước rửa mang theo đất cát, vỏ, hạt, xơ hoặc vụn mô tùy nguyên liệu. Lượng nước biến động theo cách rửa và chất lượng lô hàng. Tại khâu chần hoặc nấu sơ bộ, đường, tinh bột và các chất hòa tan có thể đi vào nước. Nếu xả toàn bộ bồn khi đổi sản phẩm, dòng này có thể vừa nóng vừa đậm đặc. Nhật ký mẻ cần ghi lượng nước thay và giờ xả để trạm chủ động bố trí tiếp nhận.

Khâu chuẩn bị sốt, dầu hoặc nước muối thường có lưu lượng nhỏ hơn nước rửa, nhưng một mẻ sản phẩm lỗi hoặc nước tráng bồn đầu tiên có thể mang tải lớn. Tại khu rót, ghép mí và rửa bên ngoài hộp, cần tìm vị trí có thất thoát sản phẩm hoặc dầu rơi xuống sàn. Việc cân lượng nguyên liệu đã dùng và lượng thành phẩm có thể giúp khoanh vùng thất thoát, đồng thời cho biết khâu nào nên thay đổi thao tác thu gom.

Khu thanh trùng và làm nguội có thể phát sinh nước từ thiết bị gia nhiệt hoặc hệ làm mát. Cần kiểm tra chất lượng từng dòng và khả năng tiếp xúc với sản phẩm, vỏ hộp hoặc hóa chất trước khi xem xét thu riêng. Nếu có phương án tuần hoàn nước làm nguội, bộ phận an toàn thực phẩm cần thẩm định yêu cầu vệ sinh, chất lượng nước và điều kiện vận hành. Đường ống cấp, hồi lưu và xả đáy phải được thể hiện rõ trên sơ đồ.

Khảo sát đại diện cho từng công thức và ca vệ sinh

Chọn ngày lấy mẫu có cả sản xuất ổn định, đổi mẻ và vệ sinh. Với nhà máy sản xuất nhiều mặt hàng, lập lịch khảo sát theo nhóm có tính chất khác nhau, chẳng hạn đồ hộp ngâm nước muối, đồ hộp phối sốt và đồ hộp có dầu. Đo lưu lượng và lấy mẫu ở đầu tuyến để đánh giá tổng tải, đồng thời lấy mẫu riêng ở các điểm xả đáng chú ý. Điều này giúp phân biệt đỉnh ô nhiễm do mẻ sốt với đỉnh lưu lượng do rửa sàn hoặc xả nước làm nguội.

Nhóm thông số khảo sát thường gồm pH, nhiệt độ, COD, BOD, chất rắn lơ lửng, dầu mỡ, tổng nitơ, tổng phospho và độ dẫn điện. Với dòng nước muối, xem xét chỉ tiêu clorua. Với dòng vệ sinh thiết bị, ghi hóa chất và nồng độ sử dụng theo quy trình của nhà máy. Khi nhiệt độ hoặc pH đầu vào biến động mạnh, dùng dữ liệu theo thời gian để xác định mức điều hòa cần thiết. Một mẫu duy nhất cuối ngày khó cho biết điều gì đã xảy ra vào lúc chuyển mẻ.

Để so sánh mức đóng góp của từng dòng, tính tải lượng bằng cách nhân lưu lượng với nồng độ trong cùng khoảng thời gian. Ví dụ, 5 m³ nước tráng bồn có COD 8.000 mg/L mang khoảng 40 kg COD. Đây là ví dụ minh họa. Kết quả khảo sát của nhà máy mới là cơ sở để quyết định giữ lại dòng đậm đặc, chia nhỏ thời điểm cấp sang trạm hoặc áp dụng biện pháp thu hồi tại dây chuyền.

Giảm tải tại nguồn trước khi tăng công suất trạm

Tách phế phẩm rắn và phần sốt còn dư trước khi rửa thiết bị. Dùng khay hứng ở điểm chiết rót và bố trí dụng cụ thu gom phù hợp với yêu cầu vệ sinh. Với lô hàng lỗi, cần có quy trình xử lý sản phẩm và nước rửa tương ứng, tránh để người vận hành trạm nhận một mẻ xả bất ngờ. Rà soát cả nước tráng đầu tiên sau mỗi mẻ vì phần dịch còn bám trong bồn và đường ống thường bị kéo ra ở giai đoạn này.

Kiểm tra các dòng nước có khả năng thu gom riêng, gồm nước làm mát gián tiếp, nước muối đậm đặc và dung dịch vệ sinh. Mục tiêu của việc phân dòng là quản lý đúng tính chất mỗi nguồn. Chẳng hạn, nguồn nước muối có thể cần bồn lưu riêng và phương án tiếp nhận phù hợp. Nguồn có nhiệt độ cao cần được xem xét khả năng làm nguội hoặc thu hồi nhiệt nếu điều kiện cho phép. Với nhà máy muốn xem xét thu hồi nước, có thể tham khảo bài tái sử dụng nước thải thực phẩm khi lập mục tiêu chất lượng cho từng điểm dùng.

Chọn công nghệ theo thành phần của nước thải

Đầu tuyến thường cần chắn rác hoặc sàng để giữ vỏ, xơ và mảnh nguyên liệu. Khi có đất cát đáng kể, đánh giá tách cát để giảm mài mòn và tích cặn trong bể. Bể điều hòa nhận lưu lượng dao động từ sản xuất, giúp cấp nước đều hơn sang cụm xử lý sau. Dung tích hữu dụng cần dựa trên thời điểm xả mẻ và giới hạn tiếp nhận của thiết bị. Bố trí theo dõi mực nước, pH và nhiệt độ, đồng thời quy định cách xử lý khi bể gần đầy.

Với sản phẩm đóng hộp có dầu hoặc nhiều cặn nhẹ, thử nghiệm keo tụ và tuyển nổi để xác định khả năng tách dầu và chất rắn. Nhà máy đóng hộp rau củ có thể gặp trường hợp phần lớn COD nằm ở dạng hòa tan sau công đoạn chần, vì vậy cần đánh giá cả COD hòa tan khi thử tiền xử lý. Nếu thiết bị làm nước trong hơn nhưng tải hòa tan vẫn cao, phần tải đó phải được tính vào công đoạn sinh học. Bài hệ thống xử lý nước thải thực phẩm cung cấp thêm bối cảnh khi so sánh các cụm xử lý.

Xử lý sinh học cần được chọn theo tải hữu cơ, điều kiện cấp khí, yêu cầu nitơ và mức dao động của nước sau điều hòa. Với tải hữu cơ cao và ổn định, có thể khảo sát tiền xử lý kỵ khí, kèm phương án quản lý khí và mùi. Với dòng thường xuyên đổi sản phẩm, cần đánh giá thời gian thích nghi và cách duy trì sinh khối khi nhà máy ngừng sản xuất. Nếu nước muối hoặc dung dịch sát khuẩn được đưa vào trạm, phải đánh giá tác động thực tế trước khi quyết định cách tiếp nhận.

Vận hành theo lịch sản xuất và kiểm chứng hiệu quả

Thông báo cho trạm khi thay công thức, thay hóa chất vệ sinh, xử lý lô lỗi hoặc xả bồn thanh trùng. Bảng theo dõi nội bộ nên ghi thời điểm xả, sản phẩm đang chạy, lưu lượng, pH, độ dẫn điện và các cảnh báo thiết bị. Khi nước sau xử lý thay đổi, đối chiếu theo thời gian với nhật ký mẻ và dữ liệu tại từng bể. Nếu sản lượng duy trì ổn định mà chất lượng nước giảm sau mỗi lần vệ sinh, ưu tiên lấy mẫu riêng ở thời điểm đó để xác định dòng gây biến động.

Khi nghiệm thu, cần chọn thời gian theo dõi có đủ nhóm sản phẩm và các ca rửa đại diện. Ghi cả chất lượng đầu ra, lượng điện, hóa chất và bùn phát sinh trong điều kiện đã khảo sát. Thống nhất phương án xử lý khi có sự cố cấp điện, đầy bể hoặc nước đầu vào vượt phạm vi dự kiến. Doanh nghiệp có thể tham khảo phạm vi dịch vụ xử lý nước thải của Việt Water khi chuẩn bị khảo sát và nâng công suất.

Tham khảo kỹ thuật: Hướng dẫn IFC cho ngành chế biến thực phẩm và đồ uống.

Liên hệ khảo sát nhà máy sản xuất đồ hộp

Gửi Việt Water danh sách sản phẩm, lịch chạy mẻ, sơ đồ thoát nước, phương thức vệ sinh và kết quả phân tích nước thải hiện có. Với nhà máy đang mở rộng, bổ sung kế hoạch sản lượng và các tuyến xả mới để đánh giá năng lực của trạm hiện hữu.

CÔNG TY CỔ PHẦN VIỆT WATER
Địa chỉ: 345 Phạm Văn Bạch, Phường Tân Bình, Tp. Hồ Chí Minh
VPĐD: Bàn Thạch 1, Xã Sao Vàng, Tỉnh Thanh Hoá, Việt Nam
Xưởng chế tạo: Đường Thạnh Xuân 52, Phường Thạnh Xuân, TP.HCM
TaxCode: 0312931928
Điện thoại: 028.6272.4888 - 0904.506.065
Email: Info@vietwaterjsc.com